Yapılan uyarıda hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi nedeniyle özellikle piknik alanlarının temiz tutulması gerektiği vurgulanarak orman yangınına sebep olabilecek davranışlardan uzak durulması gerektiği belirtildi.
Valilik yetkilileri tarafından konu ile ilgili yapılan açıklamada, “Kıymetli vatandaşlarımız, hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerinde seyrettiği bugünlerde yemyeşil ormanlarımızı gelecek nesillerimize tüm güzelliği ile miras bırakabilmek için lütfen piknik alanlarını temiz tutalım, atıkları çöpe atalım. Ormanlarımızda yangına sebep olabilecek davranışlardan uzak duralım. Ağacıyla, kuşuyla, yaprağıyla, dalıyla; atıksız ve yangınsız bir orman için bir olalım” ifadelerine yer verildi.
ORMAN YANGINLARI ÖNCESİNDE YAPILMASI GEREKENLER
Vatandaşların alması gereken önlemler: Orman alanlarında ve orman sınırlarına yakın alanlarda kesinlikle ateş ve mangal yakılmamalı. Ormanlarda, izin verilen piknik alanları dışında piknik yapılmamalı. Ormana çöp, plastik, cam şişe ve cam parçaları atılmamalı. Ormanlık alanlarda sigara içilmemeli ve orman kenarı karayollarına sigara izmaritleri kesinlikle atılmamalı. Ormana sınır durumdaki tarım alanları başta olmak üzere, toprak bozulumuna da sebep olan anız yakımından vazgeçilmeli, yakanlar veya yakma teşebbüsünde olanlar uyarılmalı ve yetkili mercilere bildirilmeli. Bahçe ve tarlalardan çıkan budama ve biçim artıkları yakılmamalı. Ormanlık alanlara yakın yerlerde yapılan düğün ve benzeri organizasyonlarda havai fişek, dilek balonu gibi yanıcı maddeler kullanılmamalı. Orman sınırlarına yakın alanlarda, kuru otların olduğu yerlere araç park edilmemeli. Enerji nakil hatlarında, hatlara zarar verecek ve yangına sebep olabilecek her türlü davranıştan kaçınılmalı. Yangın riski görülen durumlarda hemen Acil Çağrı Hattı 112 veya Orman Yangını İhbar Hattı 177 aranarak ihbarda bulunulmalı.
Yetkililerin alması gereken önlemler: Yangın riski yüksek dönemlerde ormana girişler yasaklanmalı ve bu dönemlerde ormanlarda denetimler ve denetim ekiplerinin sayısı artırılmalı. Yangın riski yüksek bölgelerde enerji nakil hatlarında kablo ayırıcı kelepçelerin bulundurulması mutlaka sağlanmalı. Orman Genel Müdürlüğü bünyesinde yangına ilk müdahale eden hava, kara araçlarının ve ekiplerin sayısı artırılmalı. Yangın konusunda yeni uzman personel yetiştirilmeli ve rotasyon uygulaması dışında tutulmalı. Yangın sezonu dışında AFAD, OGM ve İtfaiye iş birliği ile ortak yangın tatbikatları yapılarak uygulama eksiklikleri gözden geçirilmeli. Yangına hassas bölgelerde ve özellikle genç ağaçların olduğu ormanlarda, orman bakımları mutlaka aksatılmadan yapılmalı. Yangın riski yüksek yerlerdeki yol kenarlarında 100-150 metrelik şeritlerde organik madde azaltma ve budama çalışmaları yapılmalı. Orman içi yollarda 30-50 metre genişliğinde şeritlerde ölü ve diri örtü temizliği yapılmalı. Yangına hassas ve ormanların yoğun olduğu yerlerde vatandaşların ihtiyaçlarını karşılamak üzere yeni rekreasyon alanları belirlenmeli ve bu alanları vatandaşların ücretsiz kullanmaları sağlanmalı. Ormanların ziraat ve yerleşim alanlarına sınır olduğu yerlerde, geniş aralıklarla, sert yapraklı ağaç türleriyle 50-100 metre genişliğinde tampon bölgeler oluşturulmalı ve bu alanlarda yanıcı madde azaltma çalışmaları gerçekleştirilmeli. Orman yangınlarıyla mücadelenin önemli bir parçasını oluşturan su toplama çukuru ve havuzlarının sayısı artırılmalı. Doğal orman içi açıklıklarda ağaçlandırma çalışması yapılmamalı. Yangın anında planlı tahliye için yangın tahliye planları hazırlanmalı. Orman içi köylerde yangın eğitimleri verilmeli ve orman işçisi alımlarında bu köylere öncelik verilmeli. 6831 Sayılı Orman Kanunu’nun 17. maddesi kapsamında verilecek izinlerde orman yangını risk değerlendirmesi yapılmalı, izin verilen yerlerde orman yangınına karşı tedbirlerin alınması sağlanmalı. Tarım alanlarından orman yangını çıkma tehlikesi ve riski olan alanlar tespit edilerek, buraların yakınına orman yangınları acil ilk müdahale timleri yerleştirilmeli ve bu alanların yakınında yangın havuzları oluşturulmalı.
Politika düzeyinde alınması gereken önlemler: Orman yangınları ile mücadelede yeterli araç, gereç ve personeli karşılamak için gerekli bütçe ayrılmalı, yangında yerel personel gereksinimi karşılanmalı. AFAD, Orman Genel Müdürlüğü, Belediyeler, Üniversiteler, Askeri Birlikler, Güvenlik güçleri ve Sivil Toplum Kuruluşları'nın iş birliğini güçlendiren yangın yönetim planları hazırlanmalı, bunu sağlamak üzere mevzuat düzenlemeleri yapılmalı. İklim değişikliği senaryoları da göz önüne alınarak aynı bölgede birden fazla noktada çıkabilecek ve mücadelesi zor orman yangınlarına karşı “Büyük Orman Yangınları Eylem Planları” hazırlanmalı ve uygulanmalı. İl orman yangınlarıyla mücadele komisyonuna Sivil Toplum Kuruluşları'nın katılımı sağlanmalı. Orman içinden geçen enerji nakil hatlarında olması gereken standartlar ile direkler ve iletkenler arası mesafeler gözden geçirilerek güvenlik sınırları yeniden belirlenmeli. 6831 Sayılı Orman Kanunu’nun 17. maddesi kapsamında verilecek izinlerin kapsamı daraltılmalı. İklim değişikliği senaryoları dikkate alınarak orman ekosistemlerinin direncini artırmaya ve uyumunu sağlamaya yönelik tedbirler alınmalı. Yangın amirinin konumunu güçlendirecek mevzuat düzenlemesi yapılmalı.
MEDYA VE KURUMLARIN ALMASI GEREKEN ÖNLEMLER
Medya: Yangın sezonunda hava durumu ile birlikte yangın riski konusunda da uyarıcı bilgiler tüm medya kanallarında verilmeli. Yangın sezonunda orman yangınları konusunda bilgi paylaşımı ve uyarılar artırılmalı.
Enerji nakil ve dağıtım şirketleri: Orman içinden geçen enerji nakil hatlarında direkler arası mesafe belirlenen standartlara uygun hale getirilmeli. Trafoların yerleri orman yangın riski açısından değerlendirilmeli, riskli olanların yerleri değiştirilmeli, var olanların yakınında söndürme ekipmanı bulundurulmalı. Hat ve trafo bakımları düzenli yapılmalı. Trafoların çevresinde en az 30 metre çapında yanıcı hiç bir madde bulunmayacak şekilde düzenli olarak temizlik yapılmalı. Yangın riski yüksek bölgelerde enerji nakil hatlarının bir program dahilinde yeraltına alınması sağlanmalı. Yangın riski yüksek bölgelerde henüz yer altına alınmamış olan enerji nakil hatlarının altında organik madde miktarı periyodik olarak azaltılmalı, tellere değmesi olası ağaçlarda budama yapılmalı. Enerji nakil hatlarında kuşların yoğun olduğu yerlerdeki direkler ve iletkenler kuş konmazlarla veya özel plastik kılıflar ile yalıtılmalı, leyleklerin yoğun olduğu bölgelerde direk üzerine iletkenden en az 1 metre yükseklikte leyleklerin yuva yapmasını sağlayacak yapılar oluşturulmalı.
Millî Eğitim Bakanlığı: Okullarda orman yangınları konusunda eğitim çalışmaları artırılmalı.
Diyanet İşleri Başkanlığı: Camilerde orman yangınlarını önlemek üzere bilgilendirme ve uyarılar yapılmalı.